Sài Gòn, tháng 6 năm 2026,
Có những nơi ở Sài Gòn mà nếu không nghe tin sắp thay đổi, có lẽ tụi mình cũng sẽ tiếp tục đi ngang qua như bao lần trước. Và vlog cũng như blog này là để ghi lại một phần hình ảnh thân quen của Sài Gòn trước rất nhiều đổi thay.
Một đoạn rạch đang giải tỏa.
Một cây cầu nhỏ nối liền Quận Bình Thạnh và Quận Nhất.
Một bùng binh quen thuộc giữa trung tâm thành phố.
Hay một bán đảo đã sống cùng câu chuyện quy hoạch suốt hơn ba mươi năm.
Chiều hôm đó, tụi mình chạy xe qua những nơi như vậy, không phải để tìm kiếm điều gì mới mẻ, mà để nhìn kỹ hơn những điều vẫn luôn ở đó nhưng bị tụi mình bỏ quên, và để cùng nói cho nhau nghe nhiều câu chuyện và ký ức thật đẹp.
🏘️ Những căn nhà đang dần biến mất
Điểm dừng chân đầu tiên là khu Bùi Hữu Nghĩa, đoạn chạy dọc theo rạch Xuyên Tâm. Điều đặc biệt ở khu vực này là hai bên đường có rất nhiều tiệm điện nước và tiệm bán phụ tùng xe đạp, xe máy.
Hai đứa tấp vô mua hai ly hồng trà sủi bọt ở một tiệm trà quen mà sẽ sớm thôi tụi mình sẽ không còn thấy nữa. Nhìn những khoảng đất trống mới xuất hiện, tụi mình chợt nhận ra cảnh vật ở đây đã khác nhiều so với những lần ghé trước.
Có những căn nhà chỉ còn lại một phần bức tường.
Có những khoảng đường bỗng dưng rộng ra vì những căn nhà bên cạnh đã không còn nữa.
Có những căn nhà trơ trọi giữa đống xà bần treo biển vẫn còn người ở.
Hay những góc quen thuộc mà nếu không nhìn kỹ, có khi chẳng nhận ra.
Nhờ lần này mà hai đứa mới tìm hiểu nhiều hơn và biết rằng nơi này có tên là rạch Xuyên Tâm – được biết đến là một trong những con rạch ô nhiễm nhất thành phố. Nhưng trước khi trở thành một dự án cải tạo đô thị, đây là nơi sinh sống của hàng trăm hộ dân từ rất nhiều năm về trước.
Những căn nhà san sát nhau.
Những tiệm tạp hóa nhỏ.
Những quán ăn thân thuộc.
Sắp tới đây những dự án cải tạo cuối cùng cũng được triển khai sau nhiều năm chờ đợi để dòng rạch được sạch hơn, đẹp hơn và thông thoáng hơn.
Đó là điều đáng mừng.
Nhưng đứng giữa những khoảng trống ấy, lòng mình bỗng chùng xuống vì biết rằng phía sau mỗi căn nhà là cả một quãng đời của một gia đình nào đó với biết bao câu chuyện vui buồn sướng khổ. Rồi mai đây họ sẽ có một nơi định cư mới và phải tập làm quen mọi thứ lại từ đầu nhưng không biết họ có thấy buồn khi nghĩ về căn nhà cũ đã từng gắn bó cả một đời người này không.
À, ngay gần đó là cây cầu Bùi Hữu Nghĩa nối liền Quận Bình Thạnh và Quận Nhứt. Trước đây, nó là một cây cầu sắt nhỏ bắc qua rạch kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè với nhiều dấu ấn lịch sử từ thời Pháp thuộc và đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối giao thông nội đô. Ngày trước nó được gọi là cầu sắt Đa Kao, được xây dựng từ cuối thế kỷ 19, phục vụ cho tuyến tàu điện Sài Gòn và đường sắt Sài Gòn – Lộc Ninh. Sau này, cây cầu sắt bị phá bỏ và được thay thế bằng cầu Bùi Hữu Nghĩa – được khởi công xây dựng vào năm 1994 và chính thức đưa vào sử dụng từ năm 1997. Tới giai đoạn 2012-2013 thì cây cầu được nâng cấp với hệ thống đường chui dưới dạ cầu nhằm kết nối thông suốt với tuyến đường Hoàng Sa và Trường Sa.
Đây là một cây cầu chẳng mấy khi xuất hiện trên các bài viết du lịch hay danh sách địa điểm nổi tiếng của Sài Gòn, nhưng với người dân sống quanh đây, nó là một phần rất quen thuộc của cuộc sống mỗi ngày. Có những công trình được nhớ không phải vì một kiến trúc gì quá đặc biệt mà nằm ở những câu chuyện mỗi ngày và những bối cảnh lịch sử mà nó đã chứng kiến.
🚦 Ghé bùng binh Điện Biên Phủ
Rời Bùi Hữu Nghĩa, tụi mình chạy qua bùng binh Điện Biên Phủ. Mình tin chắc ai ở Sài Gòn đủ lâu cũng đã từng đi ngang nơi này không ít thì nhiều hen.
Lúc tụi mình quay vlog này, hai đứa nghe tin bùng binh sẽ bị dỡ bỏ để giải quyết tình trạng kẹt xe ở đây nên mới tức tốc quay lại những hình ảnh cuối cùng của nơi này. Nhưng may quá nó vẫn còn ở đó sừng sững, chỉ là với một số thay đổi như luồng xe được điều chỉnh lại cũng như có nhiều đèn xanh đèn đỏ được lắp thêm.
🚲 Qua cầu là một Sài Gòn khác
Từ bùng binh, tụi mình chạy qua cầu Thanh Đa. Mỗi lần qua cây cầu này đều có cảm giác rất lạ vì chỉ mất vài phút thôi, bạn cũng có thể cảm nhận sự khác biệt trong nhịp sống ở hai bên cầu.
Một bên là tuyến đường Xô Viết Nghệ Tĩnh đông đúc của Bình Thạnh và một bên là Thanh Đa với những hàng cây, những khu dân cư cũ và những khoảng không gian mở hiếm hoi còn sót lại giữa thành phố. Điều đặc biệt của Thanh Đa là nơi này nằm rất gần trung tâm nhưng lại mang cảm giác như một vùng ven thành phố.
Chắc ít người biết rằng bán đảo Bình Quới – Thanh Đa đã nằm trong diện quy hoạch treo hơn 30 năm qua từ đầu thập niên 1990.
Có người gọi đây là một vùng đất bị bỏ quên hay một viên ngọc chưa được đánh thức, còn với tụi mình, Thanh Đa giống như một lát cắt khác của Sài Gòn, một Sài Gòn xưa cũ đối lập với những thay đổi quá nhanh của thành phố này từng ngày.
🎣 Những điều bình thường làm nên Thanh Đa
Bước vào khu Thanh Đa, bạn sẽ ấn tượng với những con đường nhỏ nằm sát bờ sông, những quán cơm lâu năm, những dãy chung cư đã bạc màu theo thời gian, hay những khoảng đất trống nhìn ra sông Sài Gòn mà ở khu trung tâm rất khó tìm thấy.
Có thể vài năm nữa, nhiều thứ trong số đó sẽ thay đổi nhưng ít nhất ở thời điểm này, chúng vẫn còn ở đây. Bởi vậy điều tụi mình muốn lưu lại qua những thước phim không phải đơn thuần là những địa danh mà là nhịp sống thư thả và bình yên nơi đây.
Sài Gòn lúc nào cũng vậy, luôn có những toà nhà cao tầng đang xây mới hay những địa danh quen thuộc dần mang một diện mạo khác. Và tụi mình hiểu rằng thành phố cần phải phát triển, nhưng trước khi những thay đổi ấy diễn ra, tụi mình vẫn muốn dành thời gian để nhìn thật kỹ những gì đang hiện hữu để sau này khi vô tình nhớ lại, tụi mình vẫn còn biết Thanh Đa đã từng như thế, rạch Xuyên Tâm đã từng như thế, và Sài Gòn đã từng như thế.
🍜 Kết thúc một ngày cuối tuần bình yên
Kết thúc một buổi chiều lang thang, hai đứa ghé quán quen ăn mấy món Quảng Nam thân thuộc – bánh bèo, mì Quảng và nem nướng cuốn bánh tráng.
Vậy là hai đứa lại có thêm một mảnh ký ức nhỏ về Sài Gòn để có thể học cách yêu thành phố này thêm một chút nữa. Cảm ơn mọi người đã cùng đồng hành với hai đứa trong chuyến đi thế này và hi vọng bạn có thể tìm thấy chính mình đâu đó qua câu chuyện của hai đứa nhen!
Ôm Mơ Story là dự án vlog của tụi mình để cùng ghi những lại những nơi mà hai đứa từng ghé thăm thông qua các thước phim không lời thoại. Cảm ơn các bạn đã cùng đồng hành với tụi mình. Hãy cùng theo dõi tụi mình qua những trang thông tin dưới nhen!
Hai Người Ôm Mơ 